LOADING
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.enas_sunxronos_toposgk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.farsala-dimarxeiogk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.akropoligk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.braxos_akropolisgk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.enas_topos_emfortosgk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.farsala-karamixougk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.i-pistigk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.farsala_enipeas_2gk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.enipeas_2gk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.eidulliaka-topiagk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.deksamenesgk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.thalassagk-is-93.jpg
http://www.dimosfarsalon.gr/modules/mod_image_show_gk4/cache/new_slideshow.top-apidanos-potamosgk-is-93.jpg

Αλβανική Μονή Δερβίσηδων στην Ασπρόγεια Φαρσάλων - Τεκές Ντουρμπαλή Σουλτάν

ΒΑΣΩ ΚΩΝ. ΝΟΥΛΑ

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ

ΕΙΔΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΔΑ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΦΑΡΣΑΛΩΝ

ntourbali4

Ο ταφικός περίβολος από ΒΔ

 

   Ένας από τους ακμαιότερους τεκέδες των Μπεκτασήδων στον ελλαδικό χώρο, ενεργός μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1970, βρισκόταν στο χωριό Ασπρόγεια Φαρσάλων, μέσα σε ένα ειδυλλιακό, βουκολικό τοπίο.

   "Τεκέδες" ονομάζονταν τα μοναστήρια των μωαμεθανών μυστικιστών και ήταν συχνά μεγάλα ιδρύματα στην ύπαιθρο, δομημένα και οργανωμένα μέσα σε περιβόλους, κατ' αντιστοιχία με τα χριστιανικά μοναστήρια.

   Το μουσουλμανικό μοναστήρι ήταν γνωστό παλαιότερα και με την προσωνυμία "Ιρενί Τεκές", από το τουρκικό όνομα του χωριού Ασπρόγεια Φαρσάλων, που ήταν "Ιρενί" και υπήρξε ιδιαίτερα γνωστό καθ' όλη τη διάρκεια λειτουργίας του, δηλαδή από τα τέλη του 15ου αιώνα έως το 1973, οπότε και απεβίωσε ο 33ος και τελευταίος μπουμπάς ή μπαμπάς (ηγούμενος) του μοναστηριού.

   Όπως πολύ συχνά συνέβαινε με τους τεκέδες, ο Ιρενί τεκές χτίσθηκε επάνω στα ερείπια ενός Βυζαντινού, όπως ομολογείται, μοναστηριού του 10ου αιώνα, αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο. Τόσο η ανοικοδόμηση, όσο και η λειτουργία του οφείλουν πολλά στα πρότυπα των χριστιανικών μοναστηριών. Ως ιδρυτής του φέρεται ο Τούρκος, φανατικός Μπεκτασί – δερβίσης, Ντουρμπαλή, που καταγόταν από το Ικόνιο της Μικράς Ασίας και φαίνεται να φτάνει στην Ασπρόγεια περί τα 1492 / 911 έτος Εγίρας. Οι επίσημες τουρκικές αρχές της Θεσσαλίας παραχωρούν στο δερβίση Ντουρμπαλή την άδεια να ιδρύσει τεκέ στο Ιρενί, ως αναγνώριση των ανεκτίμητων στρατιωτικών υπηρεσιών, που εκείνος τους πρόσφερε στο πολεμικό πεδίο και οι οποίες συνέτειναν στην ολοκληρωτική κατάκτηση της Θεσσαλίας, την υποταγή του χριστιανικού πληθυσμού της και δυνάμει στον εξισλαμισμό του. Μέσα στους επόμενους αιώνες, ο τεκές του Ιρενί ενισχύθηκε με τα τσιφλίκια των χωριών Ιρενί (Ασπρόγεια Φαρσάλων) και Αρντουάν (Ελευθεροχώρι Μαγνησίας), μια έκταση, δηλαδή, τριάντα δύο χιλιάδων (32.000) στρεμμάτων, γεγονός που τον κατέστησε οικονομικά ισχυρό.

   Σύμφωνα με την άποψη ορισμένων μελετητών, όπως ο παλαιός αρχαιολόγος Ν. Γιαννόπουλος, ο Ντουρμπαλή Σουλτάν ήταν μυθικό πρόσωπο και ο Τεκές οφείλει το όνομά του στην παραφθορά της τουρκικής λέξης τουρμπές ή ντουλμπές, που σημαίνει "τάφος". Έτσι, λοιπόν, ονομάζονταν τα μαυσωλεία, πολλές φορές και τα τεμένη, ίσως εδώ και ολόκληρο το μοναστήρι, δηλαδή Ντουλμπαλή Τεκές = Τεκές των Τάφων ή των Ενταφιασμένων.

   Οι τεκέδες λειτουργούσαν, αφενός ως φυλάκια, κέντρα ανεφοδιασμού και σύνδεσης με την περιφερειακή διοικητική εξουσία, αφετέρου, υπήρξαν, κυρίως, χώροι προπαγάνδας για την προώθηση της τουρκικής γλώσσας, πολιορκητικοί κριοί για τη διάδοση του μωαμεθανισμού και του εξισλαμισμού χριστιανικών πληθυσμών.

   Η σέκτα των Μπεκτασί υπήρξε ένα από τα πολλά μυστικιστικά τάγματα που αναπτύχθηκαν μέσα στους κόλπους του Ισλάμ, το οποίο κατά την εξελικτική του διαμόρφωση ευνόησε τη δημιουργία εσωτερικών ταγμάτων και του μυστικισμού (tasavvuf). Οι μυστικιστές ήταν γνωστοί με το γενικό όρο "Δερβίσηδες" και δημιούργησαν ξεχωριστά τάγματα, το καθένα από τα οποία είχε το δικό του λατρευτικό τυπικό και τους δικούς του χώρους λατρείας.

   Από πολύ νωρίς, ο Μωαμεθανισμός ακολούθησε δύο οδηγούς άξονες θεολογικής προσέγγισης. Από τη μια έστεκε η επίσημη, άκαμπτη, άνευρη θεολογία, που βρίσκει έκφραση μέσα από έναν εξίσου απόλυτο, σκληρό και άτεγκτο θρησκευτικό νόμο και από την άλλη δημιουργήθηκε ένα διαφορετικό πεδίο θεολογικών αναζητήσεων, που εκφράστηκε μέσω μυστικιστικών προσεγγίσεων και οι οποίες, στις πλείστες των περιπτώσεων, εδράζονται στη φυσική αδήριτη ανάγκη των απλών ανθρώπων να διαμορφώσουν μια λαϊκή θρησκεία με πραγματικό της στόχο την άμεση επαφή του ανθρώπου με τη γνώση του Θεού.

   Θεμελιωτής του Μπεκτασισμού θεωρείται ο Χατζή Μπεκτάς.

   Η αίρεση των Μπεκτασήδων από δογματικής απόψεως τοποθετείται ανάμεσα στα δύο κυρίαρχα θρησκευτικά ρεύματα του Ισλάμ, τους Σουνίτες και τους Σιίτες. Στην πραγματικότητα στη μυστικιστική αυτή αίρεση συγκεράζονται στοιχεία των δύο βασικών θρησκειών που καθόρισαν τη ζωή στα Βαλκάνια της οθωμανικής περιόδου, δηλαδή το μουσουλμανισμό και το χριστιανισμό, αλλά ακόμη και το σαμανισμό, την προϊσλαμική αρχέγονη θρησκεία των Τούρκων και την αρχαία ελληνική φιλοσοφία. Σε αυτό το γεγονός, δηλαδή ότι στον Μπεκτασισμό εγκολπώθηκαν πολλά ετερόδοξα και ετερόκλητα στοιχεία, οφείλεται ο μεγάλος βαθμός ανεκτικότητας των πιστών του προς τις διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις των ανθρώπων.

   Η εμφανής υιοθέτηση πολλών στοιχείων του χριστιανισμού στη θεολογική και την τελετουργική οργάνωση του Μπεκτασισμού, έκανε πολλούς να πιστέψουν ότι το γεγονός αυτό δεν ήταν προϊόν πνευματικών και θεολογικών αναζητήσεων, αλλά εσκεμμένη επιλογή που στόχευε στο μαζικό εξισλαμισμό των χριστιανών.

   Επί πέντε συνεχόμενους αιώνες το τάγμα των Μπεκτασί ακολουθούσε μια ανοδική πορεία με σταθερά αυξανόμενη ισχύ, στην οθωμανική κοινωνία και θρησκευτική οργάνωση. Όταν το τάγμα και το συνδεδεμένο με αυτό στρατιωτικό σώμα των Γενίτσαρων, έφθασε στον κολοφώνα της δόξας και της δύναμης του, στις αρχές του 19ου αιώνα, θεωρήθηκε από το Σουλτάνο Μαχμούτ Β' απειλητικό για το σουλτανικό καθεστώς, ο οποίος, το 1826, τα κατήργησε αμφότερα. Ο ολοκληρωτικός αφανισμός του Τάγματος των Μπεκτασί Δερβίσηδων επήλθε με το διάταγμα της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του 1925, που, υπό τις οδηγίες του Κεμάλ Ατατούρκ , επέβαλε την καταστροφή όλων, ανεξαιρέτως, των υφιστάμενων τεκέδων στην τουρκική επικράτεια και τη δίωξη απάντων των μυστικιστικών μοναστικών ταγμάτων, που δρούσαν σε αυτή.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

   Ο Τεκές είναι χτισμένος επάνω σε ένα μικρό εξώστη του βουνού, από τον οποίο μπορεί κανείς να κατοπτεύσει ολόκληρη τη φαρσαλινή πεδιάδα, δίχως να γίνει αντιληπτός, στοιχείο σημαντικό για όποιον θέλει να ελέγχει την περιοχή και να οργανώνει την προστασία της, όταν εμφανίζεται κίνδυνος.

   Η ασφάλεια του μοναστηριού συνδεόταν με την ύπαρξη ενός ψηλού, ισχυρού περιβόλου, ενισχυμένου με πολεμίστρες και πυργίσκους, μυστικές θυρίδες, υπόγειες διόδους και καταπακτές από τις οποίες μπορούσε εύκολα καθένας να κατεβεί στην πεδιάδα, δίχως να γίνει αντιληπτός.

ntourbali22

Η παραδοσιακή κρήνη στην είσοδο του Τεκέ

   Στην είσοδο του Τεκέ, προ των βασικών του οικοδομημάτων, μέσα σε μια συστάδα πλατάνων, υψώνεται λιθόκτιστη κρήνη. Ανήκει στον τύπο της μονόπλευρης ανοικτής βρύσης, που στην πρόσοψή της διαμορφώνεται εσοχή, που επιστέφεται από μεγάλο οξυκόρυφο τόξο, που βαίνει σε δύο χαμηλές παραστάδες. Φέρει απλό γείσο από πλακοειδείς λίθους. Στο κατώτερο τμήμα του τυμπάνου του τόξου ανοίγεται το στόμιο εκροής του νερού με αδρά λαξευμένη υδρορροή και υπέρ αυτής μικρό ορθογώνιο ερμάριο.

ntourbali23

Η παραδοσιακή κρήνη στην είσοδο του Τεκέ


   Από την παραδοσιακή αυτή κρήνη ξεκινά το τελευταίο τμήμα ενός ήπια ανηφορικού χωματόδρομου, που οδηγεί σε μια ευρύχωρη λιθόστρωτη πλατεία, που κλείνεται από δύο οικοδομικούς πυρήνες, προς νότο από τον ταφικό περίβολο του μοναστηριού, ενώ προς βορρά από τον κοινοβιακό περίβολο. Ο λιθόστρωτος αυτός χώρος χρησίμευε άλλοτε ως αλώνι του μοναστηριού.

ntourbali14

Η είσοδος του κοινοβιακού περιβόλου

   Στον κοινοβιακό περίβολο οδηγούσε μια ψηλή τοξωτή είσοδος, προστατευμένη από ένα τρίστυλο προστώο, που δεν υπάρχουν πια, παρά δυσδιάκριτα ίχνη των θεμελίων του. Η είσοδος φρασσόταν από ξύλινη, δίφυλλη θύρα, ενώ στεφανωνόταν από κόγχη με πολεμίστρες και δύο πυργίσκους δεξιά και αριστερά.

   Εισερχόμενος ο επισκέπτης στο κοινόβιο βρισκόταν σε μια επιμήκη, πλακόστρωτη αυλή, που οριζόταν από σειρά οικοδομημάτων προς Α, Δ, Β.

ntourbali15

Άποψη οικοδομήματος του κοινοβιακού περιβόλου

Στο ανατολικό σκέλος της αυλής συναντούσε κανείς, κατά σειρά:
• το ηγουμενείο, ένα διώροφο λιθόκτιστο κτήριο, με τοξωτά θυρώματα στον ισόγειο χώρο. Στο οικοδόμημα αυτό οι δερβίσηδες, που επρόκειτο να γίνουν ηγούμενοι της Μονής, δηλαδή μπαμπάδες ή σεΐχηδες, περνούσαν την επιβεβλημένη και αναγκαία καθαρτήρια περίοδο, ώστε να καταστούν ικανοί να λάβουν το αξίωμά τους,
• τους φούρνους και τα μαγειρεία, από τα οποία μονάχα ερείπια αντικρίζουμε,
• τις αποθήκες, τους σταύλους και τους σιτοβολώνες.

ntourbali16

Άποψη οικοδομήματος του κοινοβιακού περιβόλου

   Στο δυτικό σκέλος της αυλής παρατάσσονται οι ξενώνες, τα κελιά και η τράπεζα. Το δεσπόζον κτήριο του άξονα αυτού είναι το καλογερικό αναχωρητήριο, που φιλοξενούσε άλλοτε τα κελιά των δερβίσηδων και του ηγουμένου. Πρόκειται για ένα ογκώδες, διώροφο οικοδόμημα, με πολύστυλο χαγιάτι. Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας, ο οποίος επισκέφθηκε τη Μονή το 1892 και κατέγραψε τις εντυπώσεις του στην εφημερίδα «Εστία», αναφέρει ότι «μία κληματαριά από της μεγάλης πύλης αναρριχάται προς το δεύτερο πάτωμα, πολυστάφυλος και παχύσκιος, και δύο κυπάρισσοι, ορθούμεναι εν τω μέσω της αυλής προσδίδουσιν αμέσως την εικόνα συνήθους καλογηρικού αναχωρητηρίου».

ntourbali17

Το καλογερικό αναχωρητήριο

dourmpali25

Το καλογερικό αναχωρητήριο

ntourbali18

Το ηγουμενείο

ntourbali19

Το ηγουμενείο

ntourbali20

Τα μαγειρεία

   Στο βάθος του αύλειου χώρου προς Β ορθώνεται το μειντάν, το οικοδόμημα, δηλαδή, εκείνο στο εσωτερικό του οποίου φιλοξενούνταν οι τελετές που διοργανώνονταν στη μονή. Πρόκειται για ένα επίμηκες διώροφο, εξολοκλήρου λιθόδμητο οικοδόμημα, κοσμημένο με μεγάλα ανακουφιστικά τόξα στην κύρια όψη του.

ntourbali21

Το μεϊντάν

dourmpali24

Το μεϊντάν

   Όλα αυτά τα οικοδομήματα του βορείου κοινοβιακού περιβόλου έχουν υποστεί πλήθος αυθαίρετων νεώτερων επεμβάσεων, εξ όσων γνωρίζουμε από σύγχρονους Μπεκτασήδες, που καταφθάνουν εδώ και θεωρούν, καταχρηστικά, υποχρέωσή τους να επεμβαίνουν στον ερειπιώνα κατά το δοκούν.

ntourbali4

Άποψη του ταφικού περιβόλου από Δ

    Εντός του νοτίου ταφικού περιβόλου εκτείνεται το κοιμητήριο της Μονής. Εκεί δεσπόζουν δύο τουρμπέδες (μαυσωλεία), που περιβάλλονται από τριάντα τρεις τάφους. Ο δυτικότερος και παλαιότερος τουρμπές είναι ένα λιτό, μονόχωρο οικοδόμημα, μεγίστων διαστάσεων 6×7×7,5 μέτρων. Το μέγιστο ύψος του υπολογίζεται από την κορυφή του τρούλου, ο οποίος στηρίζεται σε τέσσερα ημιχώνια.

ntourbali7

Ο δυτικός τουρμπές από Β

   Στην τοιχοποιία χρησιμοποιήθηκε ένα ακανόνιστο πλινθοπερίκλειστο σύστημα, όπου λεπτές πλίνθοι περιβάλλουν διαφόρων μεγεθών λίθους, γεγονός που, κατά ορισμένους μελετητές, χρονολογεί το κτίσμα στο 16ο αιώνα.

ntourbali6

 Η πίσω όψη του δυτικού τουρμπέ

    Στη νότια και στη δυτική πλευρά η τοιχοποιία διακόπτεται από τοξωτά, με ελαφρά οξυκόρυφη απόληξη, ανοίγματα. Η βόρεια, κύρια όψη του μαυσωλείου, κοσμείται με μικρή στοά, που συνίσταται από τέσσερις κίονες στεφανωμένους με τόξα, οι οποίοι διαμορφώνουν μια τριμερή διαίρεση στην πρόσοψη του κτηρίου. Η οροφή της στοάς, καθώς και ο τοίχος της εισόδου του τουρμπέ έφερε κάποτε πλουσιώτατη γραπτή διακόσμηση με φυτικά θέματα, η οποία τώρα έχει καλυφθεί από λευκό χρώμα.

   Κατά την κατασκευή του τουρμπέ χρησιμοποιήθηκε και αρχιτεκτονικό υλικό της βυζαντινής περιόδου σε β' χρήση (κίονες και κιονόκρανο).

ntourbali8

Βυζαντινό κιονόκρανο σε Β' χρήαη

   Η θύρα της εισόδου επιστέφεται από απλής μορφής κόγχη με σταλακτίτες.

ntourbali9

Η είσοδος του δυτικού τουρμπέ

   Ανάλογης μορφής και διαστάσεων είναι και ο ανατολικός τουρμπές, ο οποίος στεγάζει τρεις τάφους επίσης. Ο αρχαιότερος τάφος των δυο μαυσωλείων έχει χρονολογηθεί στο 17ο αιώνα ενώ ο νεώτερος το 1869 (έτος Εγίρας 1286).

ntourbali2

Απόσπασμα από το κοράνι στο εσωτερικό του δυτικού τουρμπέ

   Η τοιχοδομία του αποτελείται από ισομεγέθεις πωρόλιθους και καλύπτεται από σχιστολιθικές πλάκες.

ntourbali5

Η θολωτή οροφή του δυτικού τουρμπέ

   Μια νεώτερη τσιμεντένια κατασκευή αποτελεί το συνδετικό αρχιτεκτονικό στοιχείο των δύο μαυσωλείων, μέσω της οποίας τα οικοδομήματα επικοινωνούν, ενώ φιλοξενεί κι αυτή δύο επιπλέον τάφους.

ntourbali10

Η πίσω όψη των τουρμπέδων

   Όλοι αυτοί οι τάφοι των στεγασμένων χώρων ανήκουν στους ηγουμένους (σεΐχηδες) της μονής.

   Τα υπόλοιπα ταφικά μνημεία, που περιβάλλουν τα μαυσωλεία, ανήκουν σε δερβίσηδες, που μόνασαν στο χώρο και σώζουν αρκετές επιτύμβιες ενεπίγραφες ( με αναγλυφική αραβική γραφή) στήλες, ενίοτε και στην κεφαλή και στα πόδια, οι οποίες εξυμνούν τις αρετές των κεκοιμημένων. Άλλοι τάφοι έχουν απλούστερη μορφή, φέρουν στήλες επί της κεφαλής, δίχως επιγραφές, έχοντας μονάχα το σχήμα του τατς, ως δήλωση ότι οι νεκροί ήταν ιερωμένοι. Μια τρίτη κατηγορία ταφικών μνημείων φέρουν στήλες με κοίλωμα εν είδει γάστρας, εντός των οποίων οι Τούρκοι προσκυνητές άφηναν ως εισφορές χάλκινα νομίσματα. Ορισμένοι εκ των τάφων ανήκαν και σε λαϊκούς πιστούς του Μπεκτασισμού, που θέλησαν να ταφούν σε ένα ιερό τόπο, δίπλα σε βαθιά πιστούς μοναχούς.

ntourbali11

Τάφοι δερβίσηδων

   Όπως και τα οικοδομήματα του βορείου κοινοβιακού περιβόλου, έτσι και τα οικοδομήματα του νοτίου ταφικού περιβόλου έχουν υποστεί πλήθος αυθαίρετων νεώτερων επεμβάσεων, που δραματικά αλλοίωσαν τον αρχιτεκτονικό και θρησκευτικό χαρακτήρα του χώρου.

ntourbali12

Ο τάφος του τελευταίου ηγουμένου του Τεκέ

 

ΣΗΜΕΡΑ


   Σήμερα, αν και είναι κηρυγμένο διατηρητέο μνημείο, η κατάσταση του ερημωμένου και ερειπωμένου μοναστηριού, όπου άπαντα τα οικοδομήματα βρίσκονται σε μικρό ή προχωρημένο βαθμό κατάρρευσης, χρήζει άμεσης και ουσιαστικής επέμβασης. Ένας χώρος έμφορτος ιστορικής μνήμης, διαπολιτισμικής και διαθρησκευτικής σημασίας, επιβάλλεται να διασωθεί και να αναστυλωθεί, ενώ θα ήταν ενδιαφέρον να στεγάσει ένα διεθνές κέντρο μελέτης των λαών και των θρησκειών της βαλκανικής των τελευταίων πέντε αιώνων. Προς αυτή την κατεύθυνση συγκεντρώνει τις δυνάμεις του ο Δήμος Φαρσάλων.

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ


α) Βαϊρακλιώτης Λάκης, Οι Τεκέδες των Μπεκτασήδων στα Φάρσαλα, Θεσσαλικό Ημερολόγιο, τόμος 25 (1994)

β) Γιαννόπουλος Νικόλαος, Μεγάλη Βυζαντινή Μονή εν τω τεκέ των Φαρσάλων, Επετηρίς Εταιρείας βυζαντινών Σπουδών, τόμος 14 (1938)

γ) Καρατόλιας Αθανάσιος, Τα Φάρσαλα από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι σήμερα, Λάρισα 2012

δ) Καρκαβίτσας Ανδρέας, Ο Τεκές των Μπεκτασήδων, Άπαντα Καρκαβίτσα, Αθήνα 1973

ε) Τσιακούμης Παναγιώτης, Ο Τεκές των Μπεκτασήδων στο Ιρενί Φαρσάλων, Λάρισα 2000, εκδόσεις έλλα

στ) Χούλια Σουζάνα, Τεκές Ντουρμπαλή Σουλτάν, Η Οθωμανική αρχιτεκτονική στην Ελλάδα, ΥΠΠΟ, Αθήνα 2012

 

O Δήμος Φαρσάλων διατηρεί όλα τα πνευματικά δικαιώματα και για το φωτογραφικό υλικό και για τα κείμενα.

Επικαιρότητα

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
Prev Next

20-06-2017

Το Δάσος μας αλλιώς - συναυλία στην αρχα…

Το Δάσος μας αλλιώς - συναυλία στην αρχαία ακρόπολη Φαρσάλων

    Ο Δήμος Φαρσάλων στα πλαίσια της πολυεπίπεδης πολιτ...

20-06-2017

Εκδηλώσεις για την παγκόσμια ημέρα κατά …

Εκδηλώσεις για την παγκόσμια ημέρα κατά των ναρκωτικών

    Με αφορμή την «Παγκόσμια Ημέρα Κατά Των Ναρκωτικών»...

20-06-2017

Συναυλία μαθητών της Μουσικής Σχολής του…

Συναυλία μαθητών της Μουσικής Σχολής του ΟΠΑΚΠΑ ΔΦ

    Την Τετάρτη 21 Ιουνίου 2017, στις 21:00 θα γίνει στ...

20-06-2017

Margriet Haagsma και Βάια Τούνα - επίσκε…

Margriet Haagsma και Βάια Τούνα - επίσκεψη στον Δήμαρχο Φαρσάλων

    Ο Δήμαρχος Φαρσάλων Άρης Καραχάλιος δέχθηκε την Παρ...

20-06-2017

Η δημοτική χορωδία Φαρσάλων στη Βεργίνα

Η δημοτική χορωδία Φαρσάλων στη Βεργίνα

    Μία εξαιρετική εμφάνιση πραγματοποίησε στις 11 Ιουν...

14-06-2017

ΚΕΠ Υγείας Δήμου Φαρσάλων: Πρόγραμμα Πρό…

ΚΕΠ Υγείας Δήμου Φαρσάλων: Πρόγραμμα Πρόληψης - Δωρεάν Ιατρικές Εξετάσεις

    Στα πλαίσια του προγράμματος πρόληψης από τις κιν...

13-06-2017

Σύλλογος “Όραμα Ελπίδας” - Τιμητικοί έπα…

Σύλλογος “Όραμα Ελπίδας” - Τιμητικοί έπαινοι για τα Φάρσαλα

    "Συνάντηση Ελπίδας και Ζωής" πραγματοποίησε στην ...

12-06-2017

13o Πρωτάθλημα 5x5 από τον Ο.Π.Α.Κ.Π.Α. …

Ο Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού Κοινωνικής Προστασίας Αλληλεγγύης Δ...

12-06-2017

Συναυλία της χορωδίας του ΚΑΠΗ του Ο.Π.Α…

Συναυλία της χορωδίας του ΚΑΠΗ του Ο.Π.Α.Κ.Π.Α. Δ.Φ.

Την Κυριακή, 18 Ιουνίου 2017, στις 20:45, στο Πολιτιστικό Κέντρο του Δ...

07-06-2017

Κάστρο Καλλιθέας 2017 - ετήσια αρχαιολογ…

Κάστρο Καλλιθέας 2017 - ετήσια αρχαιολογική εκδήλωση

    Ο Δήμος Φαρσάλων σε συνεργασία με την Ελληνό-Κα...

07-06-2017

ΚΕΠ Υγείας Φαρσάλων – «Πρόληψη για τον Κ…

ΚΕΠ Υγείας Φαρσάλων – «Πρόληψη για τον Καρκίνο του Δέρματος»

Το ΚΕΠ Υγείας του Δήμου Φαρσάλων συνεχίζοντας τις δράσεις του και εν...

02-06-2017

Ορμάν Μαγούλα - εκδηλώσεις τιμής και μνή…

Ορμάν Μαγούλα - εκδηλώσεις τιμής και μνήμης

    Ο Δήμος Φαρσάλων τέλεσε την Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017,...

01-06-2017

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2017 - Μήνυμα Δημ…

Πανελλαδικές Εξετάσεις 2017 - Μήνυμα Δημάρχου Φαρσάλων

  Σε όλους εκείνους τους μαθητές και τις μαθήτριες του τόπου μ...

01-06-2017

Κάστρο Καλλιθέας - ετήσια αρχαιολογική ε…

Κάστρο Καλλιθέας - ετήσια αρχαιολογική εκδήλωση

Σας προσκαλούμε να ζήσετε μια αρχαιολογική εμπειρία παρατηρώντας εκ ...

01-06-2017

Σύσκεψη Οργάνου Πολιτικής Προστασίας του…

Σύσκεψη Οργάνου Πολιτικής Προστασίας του Δήμου Φαρσάλων

    Την Τρίτη, 30 Μαΐου 2017, στην αίθουσα του Δημοτικο...

01-06-2017

Επίσκεψη βουλευτή Κώστα Μπαργιώτα στον Δ…

Επίσκεψη βουλευτή Κώστα Μπαργιώτα στον Δήμαρχο Φαρσάλων

        Ο βουλευτής της Δημοκρατικής Συ...

29-05-2017

Αυτοψία στις πληγείσες από τις βροχοπτώσ…

Αυτοψία στις πληγείσες από τις βροχοπτώσεις περιοχές

    Προβλήματα αλλά και ζημιές σε καλλιέργειες προκάλεσ...

26-05-2017

Επίσκεψη των Margriet Haagsma και Σοφίας…

Επίσκεψη των Margriet Haagsma και Σοφίας Καραπάνου στον Δήμαρχο Φαρσάλων

Οι διευθύντριες του αρχαιολογικού ερευνητικού προγράμματος του Κάστρου...

25-05-2017

Ορμάν Μαγούλα - εκδηλώσεις τιμής

Ορμάν Μαγούλα - εκδηλώσεις τιμής

  Πρόσκληση Ο Δήμαρχος Φαρσάλων, τα μέλη του Δημοτικού Συμβου...

23-05-2017

Μαθήματα Τοπικής Ιστορίας - Μαθήματα Φυσ…

Μαθήματα Τοπικής Ιστορίας - Μαθήματα Φυσικής Ιστορίας - Μάιος 2017

    Οι μαθητές του 1ου Δημοτικού σχολείου Φαρσάλων συμμ...

23-05-2017

Το παιδικό τμήμα της δημοτικής χορωδίας …

Το παιδικό τμήμα της δημοτικής χορωδίας Φάρσαλων στη Στυλίδα

    Μία εντυπωσιακή εμφάνιση πραγματοποίησε, το Σάββατο...

22-05-2017

Αδέσποτα ζώα -Ψηφίσματα ΚΕΔΕ Πανελλαδική…

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΦΙΛΟΖΩΙΚΗ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ (Π.Φ.Π.Ο)&&nbs...

22-05-2017

Φιλαρμονική Φαρσάλων: Συναυλία για τα πέ…

Φιλαρμονική Φαρσάλων: Συναυλία για τα πέντε χρόνια επανασύστασης και παρουσίας στα δρώμενα του τόπου

    Μία μαγευτική βραδιά με ένα «Μουσικό Αφιέρωμα στο Ε...

15-05-2017

Αρχαία Σκοτούσσα: παρουσίαση του τριετού…

Αρχαία Σκοτούσσα: παρουσίαση του τριετούς αρχαιολογικού έργου στην Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών

    Η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, σε συνεργασία ...

11-05-2017

Σύσκεψη οργάνου Πολιτικής Προστασίας

Σύσκεψη οργάνου Πολιτικής Προστασίας

    Συνεδρίασε το Συντονιστικό Τοπικό Όργανο (Σ.Τ.Ο.)...

11-05-2017

Μαθητική επίδειξη τάξεων της μουσικής σχ…

Μαθητική επίδειξη τάξεων της μουσικής σχολής του Ο.Π.Α.Κ.Π.Α. Δ.Φ

Οι μαθητικές επιδείξεις είναι συνυφασμένες με το εκπαιδευτικό πρόγραμμ...

11-05-2017

Μαθήματα Τοπικής Ιστορίας - 1ο Δημοτικό …

Μαθήματα Τοπικής Ιστορίας - 1ο Δημοτικό σχολείο Φαρσάλων

    Η ειδική συνεργάτις του Δημάρχου Φαρσάλων, αρχαιολό...

09-05-2017

Έκδοση νέου προωθητικού φυλλαδίου από το…

Έκδοση νέου προωθητικού φυλλαδίου από τον Δήμο Φαρσάλων

    Ο Δήμος Φαρσάλων προχώρησε στην έκδοση νέου 12σέλιδ...

08-05-2017

Σύναξη στα Φάρσαλα των κατηχητικών σχολε…

Σύναξη στα Φάρσαλα των κατηχητικών σχολείων της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλιώτιδος και Φαναριοφερσάλων

   Πάνω από 1.500 παιδιά με τους γονείς τους στο Πολιτιστ...

08-05-2017

Πύργος Καραμίχου στα Φάρσαλα – ένταξη στ…

Πύργος Καραμίχου στα Φάρσαλα – ένταξη στο Ε.Σ.Π.Α.

    Κατόπιν υποβολής αιτήματος, μετά του σχετικού φακέλ...

08-05-2017

Οι «Θεσσαλοί πολίτες του Κόσμου» στα Φά…

    Τα μέλη του συλλόγου «Θεσσαλοί πολίτες του Κόσμου» ...

08-05-2017

Φιλαρμονική Φαρσάλων: Συναυλία για τα πέ…

Φιλαρμονική Φαρσάλων: Συναυλία για τα πέντε χρόνια επανασύστασης και παρουσίας της Φιλαρμονικής Φαρσάλων στα δρώμενα του τόπου

    Ο Οργανισμός Πολιτισμού Αθλητισμού Κοινωνικής Προ...

08-05-2017

Μαθήματα Φυσικής Ιστορίας - το 1ο Δημοτι…

Μαθήματα Φυσικής Ιστορίας - το 1ο Δημοτικό στο άλσος του Προφήτη Ηλία Φαρσάλων

    Οι μαθητές των τμημάτων Ε1 και Ε2 του 1ου δημοτικ...

05-05-2017

Πανεπιστήμιο του Τορίνο Ιταλίας - επίσκε…

Πανεπιστήμιο του Τορίνο Ιταλίας - επίσκεψη στα μνημεία των Φαρσάλων

    63 στελέχη και φοιτητές της Σχολής Ανθρωπιστικών Σπ...

05-05-2017

Μαθήματα Τοπικής Ιστορίας - το 3ο Δημοτι…

Μαθήματα Τοπικής Ιστορίας - το 3ο Δημοτικό σχολείο Φαρσάλων στο άγαλμα του Αχιλλέα

    Οι μαθητές της τρίτης τάξης του 3ου Δημοτικού σχο...

Διαδραστικός χάρτης

banner

Επιλογή Γλώσσας


Δήμος Φαρσάλων, Φάρσαλα, διαύγεια, dimos farsalon, farsala, diaugia
 
Δήμος Φαρσάλων, Φάρσαλα, βιβλιοθήκη εντύπων, dimos farsalon, farsala, vivliothiki entupon Δήμος Φαρσάλων, Φάρσαλα, φωτογραφιες, dimos farsalon, farsala, photo gallery Δήμος Φαρσάλων, Φάρσαλα, βίντεο, dimos farsalon, farsala, video gallery Δήμος Φαρσάλων, Φάρσαλα, αιτήματα πολιτών, dimos farsalon, farsala, aitimata politon

Επικοινωνία

Τηλ. 24913 50100

Fax  24910 23914

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Στατιστικά

Επισκέπτες386780

myWikipedia

Δήμος Φαρσαλων wikipedia, Φάρσαλα wikipedia, dimos farsalon wikipedia, farsala wikipedia

facebook-logo copy twitter logo   

© 2012-2013 Δήμος Φαρσάλων. All rights reserved | Ανάπτυξη και Φιλοξενία Ιστοσελίδας ItBiz